Heeft een stoma grotere impact op ouderen?

Patricia 14 februari 2019
Heeft een stoma grotere impact op ouderen?

Jaarlijks worden er bij zo’n 7000 mensen een stoma geplaatst. Hiervan is 71% ouder dan 60 jaar, 24% is tussen de 40 a 60 en 5% tussen de 0 en 40 jaar. Het grootste gedeelte is dus ouder dan 60 jaar, maar heeft een stoma nu ook een grotere impact op oudere mensen?

Wat is een stoma eigenlijk:
Een stoma is een kunstmatige uitgang. Een opening die een lichaamsholte verbindt met de buitenwereld. Meestal wordt een stoma aangelegd op de dikke darm, dunne darm of de urineleiders. Een stoma wordt aangelegd als ontlasting of urine het lichaam niet meer via de natuurlijke weg kan of mag verlaten. Bijvoorbeeld bij ontstekingen, aangeboren afwijkingen of bij tumoren en poliepen.

Dan is er ook nog een verschil tussen tijdelijke stoma’s en blijvende stoma’s soms is de kwaal van tijdelijke aard of is het in verband met een operatie noodzakelijk om tijdelijk een stoma aan te leggen. Deze wordt daarna weer verwijderd en de ontlasting en urine kan dan weer via de normale weg het lichaam verlaten. Helaas is dit niet in alle gevallen mogelijk en is het noodzakelijk dat de stoma voor de rest van het leven wordt geplaatst.

Een stoma is dus een hulpmiddel en geen ziekte op zich. Het is er juist voor bedoeld om kwalen te verminderen en minder pijn en klachten te ervaren.

Nu antwoord op de vraag of een stoma inderdaad meer impact heeft op ouderen

arts-onderzoeker Norbert Verweij heeft hier onderzoek naar gedaan. De invloed van een stoma op zich bij mensen en of dit inderdaad wezenlijk anders is bij ouderen. En concludeerde dat er weinig verschil is. Hieronder een deel van zijn bevindingen:

Uit het onderzoek blijkt dat de meeste mensen zelf hun stoma verzorgen. Hierbij is het wel zo dat 1 op de 10 mensen ouder dan 80 jaar hulp nodig heeft bij de verzorging en dat dit aantal lager is bij mensen jonger dan 80 jaar. Ook blijkt dat leeftijd niet zoveel te maken heeft met de impact die de stoma geeft. Het gaat dan om dagelijkse handelingen zoals aankleden en douchen, boodschappen doen, de omgang met anderen, het beoefenen van hobby’s en het ervaren van onzekerheid en afhankelijkheid. Er is wél een verschil wanneer het gaat om van huis weg te zijn. Mensen ouder dan 80 jaar hebben hier meer moeite mee dan mensen jonger dan 80. Verder ervaren mensen onder de 80 jaar vaker dat hun kwaliteit van leven achteruit is gegaan dan mensen ouder dan 80 jaar. Met name bij mensen jonger dan 70 jaar, ervaart ongeveer de helft dat de kwaliteit van leven slechter is geworden. Interessant aan het onderzoek is dat mensen die al langer een stoma hebben, minder overlast ervaren. Dit uit zich in een betere kwaliteit van leven dan in de eerste jaren. Tot wel bijna 50 procent van de mensen die een stoma hebben, ervaart achteruitgang in kwaliteit van leven. Bij mensen die al langer dan 11 jaar een stoma hebben, is het aantal mensen dat hierdoor een mindere kwaliteit van leven ervaart gedaald tot 20 procent. (bron stomavereniging.nl)

Dat er weinig verschil is neemt niet weg dat een stoma op zich wel een grote impact heeft op het leven.